Instalacja Raspberry Pi pod Domoticz – od czego zacząć?
Mając już wszystkie elementy opisane w poprzednim artykule, można przystąpić do kolejnego etapu, czyli instalacji Raspberry Pi pod Domoticz i uruchomienia systemu na dysku SSD.
Aby Raspberry Pi w ogóle się uruchomiło, musi mieć zainstalowany system operacyjny. Na szczęście twórcy Raspberry Pi zadbali o prosty sposób przygotowania systemu na karcie microSD lub dysku SSD.
W moim przypadku Raspberry Pi będzie pracowało jako serwer automatyki domowej. Urządzenie zostanie zamknięte w szafie RACK, dlatego nie potrzebuję pulpitu graficznego ani podłączonego monitora. Całość obsługi wykonuję z komputera, przez sieć LAN.
Raspberry Pi Imager i wybór systemu
Na oficjalnej stronie Raspberry Pi można pobrać program Raspberry Pi Imager. To właśnie za jego pomocą przygotowujemy dysk SSD z systemem operacyjnym.
Do mojego zastosowania wybieram system:
Raspberry Pi OS Lite 64-bit
Jest to wersja bez środowiska graficznego. W zupełności wystarcza do pracy jako serwer Domoticz, Node-RED lub innych usług związanych z automatyką domową.
Przygotowanie dysku SSD z systemem
Cała operacja jest dość prosta i wygląda mniej więcej tak:
- Podłączam dysk SSD do komputera za pomocą przejściówki USB.
- Uruchamiam program Raspberry Pi Imager.
- Wybieram model Raspberry Pi.
- Wybieram system operacyjny Raspberry Pi OS Lite 64-bit.
- Wskazuję dysk SSD jako miejsce instalacji systemu.
- W ustawieniach włączam dostęp przez SSH.
- Ustawiam login oraz hasło użytkownika.
- Zapisuję ustawienia i rozpoczynam instalację systemu.
Opcji sieci Wi-Fi nie używam, ponieważ Raspberry Pi zawsze podłączam przewodem LAN. Dla serwera automatyki domowej jest to pewniejsze rozwiązanie.
Bardzo ważne jest włączenie połączenia SSH. Dzięki temu po uruchomieniu Raspberry Pi można połączyć się z nim zdalnie, bez monitora i klawiatury.
Po zakończeniu instalacji odłączam dysk SSD od komputera i podłączam go do Raspberry Pi. Następnie podłączam przewód LAN oraz zasilanie.
Wyszukanie adresu IP Raspberry Pi w sieci LAN
Po uruchomieniu Raspberry Pi trzeba odnaleźć jego adres IP w lokalnej sieci LAN.
Można to zrobić na kilka sposobów. Najprościej sprawdzić listę urządzeń w routerze. Można też użyć darmowego programu Advanced IP Scanner, który wyszukuje urządzenia pracujące w naszej sieci.
Adres IP Raspberry Pi jest bardzo ważny, ponieważ później będą się z nim łączyć inne urządzenia oraz usługi. Dotyczy to między innymi Domoticza, Node-RED, integracji sieciowych czy urządzeń pracujących po MQTT albo Modbus TCP.
Stały adres IP dla Raspberry Pi
W przypadku serwera automatyki domowej warto zadbać o stały adres IP.
U siebie zastosowałem rezerwację adresu IP po adresie MAC. Jest to funkcja dostępna w routerze. Dzięki temu router zawsze przydziela mojemu Raspberry Pi ten sam adres IP.
To bardzo wygodne rozwiązanie. Nawet jeśli zainstaluję nowy system na SSD i ponownie podłączę Raspberry Pi do sieci, router nadal przydzieli mu ten sam adres IP.
Dzięki temu nie trzeba później poprawiać konfiguracji Domoticza, Node-RED ani innych urządzeń, które łączą się z serwerem po adresie IP.
Połączenie z Raspberry Pi przez PuTTY
Do połączenia z Raspberry Pi używam programu PuTTY. Pobieram go na komputer, instaluję i uruchamiam.
W programie PuTTY wpisuję adres IP mojego Raspberry Pi, wybieram połączenie SSH i loguję się za pomocą wcześniej ustawionego loginu oraz hasła.
Po poprawnym zalogowaniu otwiera się konsola Linux. Od tego momentu można przystąpić do instalacji Domoticza oraz potrzebnych dodatków.
Instalacja Domoticza i dodatków
Nie będę tutaj opisywał całej instalacji Domoticza krok po kroku, ponieważ sposób instalacji może zmieniać się w czasie.
Raspberry Pi OS Lite 64-bit może też wymagać różnych pakietów dodatkowych, zależnie od aktualnej wersji systemu i sposobu instalacji Domoticza.
Jeśli ktoś nie ma dużego doświadczenia w środowisku Linux, polecam wykonywać instalację razem z ChatGPT. Sam często korzystam z pomocy ChatGPT przy różnych operacjach linuxowych, konfiguracjach usług, sprawdzaniu błędów i analizie komunikatów z konsoli.
Dobrze prowadzona instalacja krok po kroku jest wtedy dużo prostsza, szczególnie gdy pojawi się jakiś brakujący pakiet, problem z uprawnieniami albo błąd podczas uruchamiania usługi.
Instalacja Raspberry Pi pod Domoticz jako punkt startowy
Ten artykuł nie ma być pełną instrukcją instalacji Domoticza. Traktuję go raczej jako punkt zaczepienia, który pokazuje, co trzeba przygotować na początku budowy własnego serwera do smart home.
Kiedy zaczynałem zabawę ze smart domem około 2018 roku, wiele rzeczy trzeba było szukać po forach i poradnikach. Niestety sporo instrukcji z tamtych czasów jest już mocno nieaktualnych.
Dzisiaj jest łatwiej, bo można korzystać z pomocy sztucznej inteligencji. ChatGPT potrafi przeprowadzić przez instalację, pomóc z komendami Linux, wyjaśnić błędy i podpowiedzieć, co sprawdzić dalej.
Oczywiście nadal trzeba zachować zdrowy rozsądek i czytać, co się wykonuje w konsoli. Jednak jako pomoc przy instalacji i konfiguracji serwera Raspberry Pi sprawdza się to naprawdę dobrze.
Podsumowanie
Podsumowując, do uruchomienia Raspberry Pi jako serwera automatyki domowej potrzebujemy kilku podstawowych kroków:
- Pobieramy Raspberry Pi Imager.
- Za jego pomocą nagrywamy Raspberry Pi OS Lite 64-bit na dysk SSD.
- Włączamy dostęp przez SSH.
- Podłączamy dysk SSD, LAN oraz zasilanie do Raspberry Pi.
- Wyszukujemy adres IP Raspberry Pi w lokalnej sieci LAN.
- Ustawiamy stały adres IP lub rezerwację adresu po MAC w routerze.
- Łączymy się z Raspberry Pi przez PuTTY.
- Instalujemy Domoticz oraz potrzebne dodatki.
Po wykonaniu tych kroków mamy przygotowaną podstawę pod własny serwer smart home. Dalej można przejść do instalacji Domoticza, Node-RED oraz kolejnych integracji automatyki domowej.
